lav
Büyüt
Pahoehoe cinsi lavların oluşturduğu bir "çeşme", Hawaii, ABD 

Lav nedir?

900°C ile 1200°C arasında bir sıcaklıkta yeryüzüne fışkıran, erimiş kayalar. Lavlar yerin sıcaklığı çok olan derinliklerinden gelir. Yeryüzüne çıktığı anda akkor halinde kıpkırmızıdır. Yanardağlardan koyu veya sıvı halde dışarıya çıkarlav

Lavlar iki çeşittir: Bir kısmının yoğunluğu fazladır. Bunlar yavaş akar; havayla temas ettiği zaman kısa bir müddet içerisinde donar. Diğeri su gibi sıvıdır. Öyle hızlı akar ki bir atlı bile lavlara yakalanabilir. Bunun önemli misali Vezüv Yanardağında görülmüştür. Vezüv Yanardağının 1805’teki patlamasında akan lavlarının hızı, saatte 80 km’yi geçmiştir. Her iki cins lavın havayla temas eden yüzeyi, çabucak donarak katılaşır. İç kesimler daha geç soğur, hatta bazen kabuğunu parçalayarak yeniden akar. Lavlar akarken önüne gelen malzemeyi parçalar, kırar, eriyebilen, yanabilen cisimleri yakar, eritir. Normal akarsuların taşıyabileceği büyüklükteki cisimlerin, beş on kat daha fazla büyüklüktekilerini rahatlıkla taşır, sürükler. Yüzyıllarca önce patlayan yanardağlardan akan lavlar, dünyanın birçok yerini kaplamıştır. Bu lavların kapladığı topraklar çok verimlidir. Çok fazla mahsül alınmaktadır. Bunun sebepi de, lavlarda bulunan bitkileri besleyici maddelerin akarken toprağa karışıp verimini artırmasıdır. Böyle lavlarla kaplanmış bölgeler, maden bakımından çok zengindir. Bu donan sert lavlardan çeşitli alanlarda da faydalanılmaktadır.

Fransa’da, lavlardan, ilgi çekici eşyalar yapılmıştır. Lavların birçok çeşiti, bazı ülkelerde inşaatçılıkta kullanılmaktadır. Volvic lavı inşaatlar için en makbul lav çeşitidir. Toz haline getirilen lavlar, kireçle, değerli yapı harcı olarak da kullanılır.

En sık rastlanan lavlar, andezit ve bazalttır. Sık rastlanan lavların bileşimleri tabloda verilmiştir.

S 2 O 2

Al2O 3 FeO

MgO

CaO

Na 2 O K 2 O

Diğer

Riolit Dasit Trasit

Andesit Bazalt

73 66 61 60 49

13 16 18 17 15

2 4 5 6 12

0.4

1 1 3 6

1 4 4 6 9

3 4 4 4 3

5 3 6 2 1

2.6

3 2 2 5

Bu halde, lavların kalınlığı bazı yerlerde 1000 metreyi bulmuştur. Bu olay, pekçok hayvanın telef olmasına sebep olmuştur.

Sözlükte "lav" ne demek?

1. Yanardağların püskürme sırasında yeryüzüne çıkardıkları, yeryuvarının derinliklerinden gelen kızgın, erimiş özdekler.

Lav kelimesinin ingilizcesi

n. (British) bathroom, toilet room
n. lava, pozzolana, pozzuolana
Köken: İtalyanca

İlgili olabilecek başlıklar

Lav silahı nedir?
Lav taşması nedir?